Spis treści

logo 1                                                                            logo 2

 

1 9 6 6 - 2 0 0 6

4 0 lat

Poradni
Psychologiczno – Pedagogicznej
w Jarosławiu

 

 

 1
mgr Lucyna Paulo – dyrektor Poradni Psychologiczno – Pedagogicznej w Jarosławiu.

Pomysł wydania niniejszej publikacji zrodził się w trakcie przygotowań do obchodów jubileuszu 40-lecia powstania poradni. To już 40 lat....
Jest to dużo i mało. Dużo bo nasza poradnia była jedną spośród 173 funkcjonujących już od 1966 roku, roku w którym polskie poradnictwo psychologiczne zaczynało funkcjonować w ujednoliconej formie. Mało bo cóż to jest mieć 40 lat – jeszcze tak wiele jest do zrobienia. Prezentowane wydanie pozwoliło nam wspomnieć o naszych korzeniach i tradycjach, a także o tym, jak zmieniamy się w czasie. Te zmiany były stopniowe i postępują cały czas.
Istniejemy dostatecznie długo, aby mieć własną historię, legendę i własne pokolenia, mieć własny klimat i atmosferę współpracy. Wydaniem tym staramy się pokazać dynamizm poradni, stałe doskonalenie i dostosowywanie form pracy do potrzeb i oczekiwań klientów. Nasze działania już dawno wykroczyły poza diagnozę zdolności i możliwości dziecka. Dzisiaj dotyczą także uczuć, doświadczeń, przeżywania i funkcjonowania w systemie rodzinnym, szkolnym i społecznym. Taki systemowy sposób myślenia i postrzegania klienta jest bardziej użyteczny i obecny w różnych obszarach naszego działania.
Wytycza także potrzebę naszego stałego doskonalenia i trenowania siebie w umiejętności rozumienia i pomagania innym. Naszą misję staramy się spełniać najlepiej jak potrafimy.
Z okazji Jubileuszu, składam serdeczne gratulacje i podziękowania wszystkim obecnym i byłym pracownikom poradni. Szczególne podziękowania składam przyjaciołom i sympatykom poradni, którzy zawsze rozumieją jej potrzeby wynikające ze specjalnej roli jaką pełni w systemie edukacji i lokalnej społeczności.

1podpis

 

Edukacja dzieci i młodzieży jest procesem bardzo złożonym, bowiem równolegle z realizacją treści dydaktycznych wprowadzane są określone elementy wzbogacające osobowość młodego człowieka, które wypełniają treści wychowawcze.
Człowiek to specyficzna konstelacja psychoosobowa, dlatego też priorytetowe znaczenie w kolejnych etapach jego życia zajmuje okres przedszkolny, wczesno-szkolny i szkolny. To w tym okresie realizowany jest intensywny proces wyposażania uczniów w określoną wiedzę, wykształcania ich zainteresowań oraz rozwijania uzdolnień manualnych i intelektualnych.

2

dr hab. Roman Fedan – Rektor Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Jarosławiu.

Szkoła jako instytucja edukacyjna, realizująca systemowy program kształcenia i wychowania na różnych etapach wiekowych, napotyka liczne bariery, które kumulują się w percepcyjnej chłonności wiedzy przez niejednokrotnie liczną grupę jej uczniów. Zidentyfikowanie w odpowiednim czasie wad wrodzonych u uczniów to podstawowe i bardzo ważne zadanie opiekuńcze szkoły, a zwłaszcza nauczycieli przedszkoli i okresu wczesnoszkolnego. I tu – naprzeciw oczekiwaniom szkoły i domu rodzinnego ucznia wychodzą propozycje ofert diagnostycznych i zapobiegawczych instytucji specjalistycznej z tego zakresu, jaką jest Poradnia Psychologiczno – Pedagogiczna w Jarosławiu. Ta specyficzna placówka w strukturze systemu oświaty jest niezbędnym i oczekiwanym sojusznikiem szkoły i środowiska rodzinnego ucznia, gdyż diagnozując i korygując szeroki wachlarz defektów psychologicznych dzieci, pozwala im na szybkie dostosowanie się do standardów społeczności szkolnej.
Wysokie kwalifikacje merytoryczne i specjalistyczne pracującej kadry oraz takt, umiar i zawodowy autorytet byłego i aktualnego dyrektora Poradni Psychologiczno – Pedagogicznej w Jarosławiu, nie tylko kreują pozycyjność tej placówki w środowisku oświatowym, lecz także realizują oczekiwania uczniów i rodziców w zakresie skuteczności profesjonalnie oferowanych usług.
Mam osobistą refleksję z kilkunastoletniego okresu współpracy z Poradnią, która w podobnym stylu zaznaczała wówczas także swoją skuteczną obecność w obszarze służenia uczniom i ich rodzicom.
Z głęboką atencją odnoszę się do wypracowanych osiągnięć w dniu jubileuszu z jednoczesną nadzieją, że ten jubileusz jest równocześnie wyzwaniem do nowych, rosnących oczekiwań dla kreatywnej Pani dyrektor i jej znakomitego zespołu.

2podpis

 

 


 

Historia polskiego poradnictwa

Początki idei opieki psychologicznej nad dziećmi i młodzieżą w Polsce sięgają przełomu XIX i XX wieku. Pionierskie prace z zakresu psychologii stosowanej zainicjowały działania zmierzające w kierunku powstawania poradni zawodowych. Już w 1915 roku w Warszawie utworzono poradnię zawodową dla chłopców i dziewcząt przy Towarzystwie „Patronat nad Polską Młodzieżą Rzemieślniczą i Przemysłową". Z tej inicjatywy zrodził się pomysł wyodrębnienia z poradni „Patronatu" Instytutu Psychotechnicznego badającego przydatność młodzieży do różnych zawodów. W 1921 roku Państwowy Instytut Pedagogiki Specjalnej w Warszawie zakłada Laboratorium Psychopedagogiczne, którego zadaniem jest selekcja do szkół specjalnych dzieci z upośledzeniem umysłowym.
W roku 1928 ustanowiono pierwszy etat państwowy psychologa szkolnego, a w niedługim czasie coraz większa liczba szkół i przedszkoli zaczęła angażować psychologów. Duże zainteresowanie i prężne działanie Koła Psychologów Szkolnych powstałego w 1931 roku doprowadziło do utworzenia różnorodnych instytucji działających na rzecz dziecka. W tym okresie funkcjonują szkolne poradnie zawodowe, pracownie psychotechniczne, poradnie psychologiczno- wychowawcze, leczniczo- wychowawcze, psychohigieniczne itp.
Podjęte w 1939 roku prace nad ujednoliceniem i podniesieniem rangi poradnictwa uniemożliwił wybuch II wojny światowej. Po odzyskaniu niepodległości psychologowie przystąpili do odbudowy poradnictwa. Na II Ogólnopolskiej Konferencji Psychologów 23 poradnie i pracownie psychologiczne złożyły sprawozdanie ze swojej działalności. Od około 1949 roku zaczął się okres szybkiego i gwałtownego zamierania psychologii. Zarządzenia administracyjne, usuwanie niewygodnych ludzi likwidowały szybko jedną placówkę po drugiej. Dno upadku osiągnęła psychologia mniej więcej z początkiem 1955 roku. W całym kraju zostały zlikwidowane wszystkie placówki psychologii stosowanej. Wyjątek stanowiły dwie placówki w górnictwie na Górnym Śląsku.
W 1956 roku inicjatywę reaktywowania poradnictwa zawodowego podjął Centralny Urząd Szkolnictwa Zawodowego, a w 1957 roku Ministerstwo Oświaty uruchomiło pierwsze poradnie zawodowe dla młodzieży w Warszawie, Krakowie, Katowicach i Łodzi. W marcu 1958 roku zostały powołane poradnie społeczno- wychowawcze tworzone przez Towarzystwo Przyjaciół Dzieci w porozumieniu z Ministerstwem Oświaty. Szczegółowy zakres działania poradni określiła Instrukcja Zarządu Głównego TPD. Zgodnie z nią podstawowym zadaniem poradni było udzielanie porad w przypadkach występujących trudności wychowawczych oraz niesienie pomocy dziecku, rodzinie i szkole w rozwiązywaniu tych trudności. Na uwagę zasługuje również fakt, że już wtedy ważnym elementem była praca podejmowana wśród rodziców (pogadanki, filmy, wywiady środowiskowe). W kwietniu 1958 roku powstały poradnie psychologiczne obejmujące szkoły średnie, ogólnokształcące i zawodowe, które miały za zadanie prowadzenie preorientacji zawodowej dla młodzieży i rodziców. Zatem rok 1958 należy uznać za datę powstania systemu poradnictwa zawodowego i wychowawczego w Polsce po II wojnie światowej. Oba piony poradnictwa rozwijały się bardzo dynamicznie ale odrębnie. W 1964 roku podjęto działania w celu ujednolicenia poradnictwa. 1 sierpnia tegoż roku Minister Oświaty i Wychowania wydał zarządzenie, na mocy którego zlikwidowano poradnie psychologiczne a powołano do życia poradnie wychowawczo – zawodowe, dopuszczając jednocześnie prowadzenie poradni przez TPD. 1 stycznia 1966 roku powstaje także jako jedna ze 173 w kraju poradnia w Jarosławiu. Głównym zadaniem, jakie postawiono przed poradniami była pomoc w zapobieganiu trudnościom wychowawczym i ich rozwiązywaniu oraz w wyborze przez młodzież kierunku dalszego kształcenia i zawodu. W latach 60. poradnie wychowawczo- zawodowe natrafiały na poważne trudności przy realizacji swoich różnorodnych zadań. Niektóre z tych zadań podejmowały poradnie rejonowe. Ostateczne ujednolicenie sieci poradnictwa wychowawczo- zawodowego przyniosło zarządzenie Ministra Oświaty i Szkolnictwa Wyższego z września 1968 roku, na mocy którego przestały istnieć poradnie prowadzone przez Towarzystwo Przyjaciół Dzieci. Od tego roku w Polsce istniał jednolity system poradnictwa wychowawczo- zawodowego, którego działalność opierała się na poradniach wychowawczo- zawodowych funkcjonujących na podstawie statutu wydanego w tym samym roku. Koncepcja takiego systemu poradnictwa była zgodna z zaleceniami Międzynarodowej Konferencji Oświaty zorganizowanej w 1963 w Genewie przez UNESCO i BIE. W 1973 roku wydano nowy statut poradni, który precyzował zadania z zakresu poradnictwa wychowawczego i zawodowego oraz podniósł wymogi dotyczące liczby zatrudnianych w poradniach pracowników. Statut ten obowiązywał do roku 1993. Analiza zadań statutowych poradni pozwalała na wyodrębnienie trzech zasadniczych kierunków działania: profilaktyki, diagnozy i pomocy. Realizacja ich uzależniona była przede wszystkim od współdziałania ze szkołą. Wprowadzenie etatu pedagoga szkolnego poszerzyło zakres i częstotliwość kontaktów pracowników poradni ze szkołami. Rosnąca liczba poradni i zatrudnianych w nich specjalistów wymagała utworzenia zaplecza, które służyłoby pomocą metodyczną i merytoryczną. Odpowiedzią na te potrzeby było powołanie w 1976 roku Ośrodka Poradnictwa Wychowawczo – Zawodowego, który rok później został przekształcony w Centralny Ośrodek Metodyczny Poradnictwa Wychowawczo- Zawodowego MOiW. Celem Ośrodka było doskonalenie systemu poradnictwa psychologiczno- pedagogicznego oraz opieka profilaktyczno- wychowawcza i resocjalizacyjna w placówkach resortu edukacji. Ośrodek tworzył zaplecze metodyczne dla działalności diagnostycznej i terapeutycznej, wypracowywał i wdrażał metody diagnozy specjalistycznej, i programy terapii. Dzisiaj kontynuatorem tych zadań jest Centrum Metodyczne Pomocy Psychologiczno – Pedagogicznej.
Zmiany społeczne, polityczne i gospodarcze, które zaszły na przełomie lat 80. i 90., miały istotny wpływ na reorganizację systemu poradnictwa. Na podstawie Rozporządzenia MEN z dnia 11 czerwca 1993 Poradnie Wychowawczo – Zawodowe przekształciły się w Poradnie Psychologiczno – Pedagogiczne.
Poradnia przestała być placówką „szkołocentryczną", a odbiorcą pracy zatrudnionych w niej specjalistów stał się konkretny człowiek.
Zrezygnowano z modelu dużych placówek, takich jak wojewódzkie poradnie wychowawczo – zawodowe, stworzono możliwość powoływania specjalistycznych poradni psychologiczno – pedagogicznych. Zmiany w nazewnictwie i strukturze organizacyjnej spowodowały istotne i zasadnicze przekształcenia w funkcji i zadaniach poradni.
Do podstawowych zadań poradni wprowadzono działalność diagnostyczną, profilaktyczną, doradczą i terapeutyczną. Ważnym zadaniem była działalność orzecznicza. Zmiany profilu zadań spowodowały, że poradnie psychologiczno – pedagogiczne znalazły szczególne miejsce w systemie edukacji.
Na koniec roku szkolnego 1994/1995 w Polsce działały 592 publiczne poradnie psychologiczno – pedagogiczne. Siecią poradnictwa objęto cały kraj, natomiast liczba poradni w poszczególnych województwach była zróżnicowana. Najmniej poradni w tym okresie działało w województwach przemyskim, zamojskim i chełmińskim. Jedną z pięciu działających na terenie ówczesnego województwa przemyskiego była poradnia w Jarosławiu.

 


 

Jarosławska poradnia dawniej i dzisiaj

Był koniec roku 1965. W kraju w niektórych regionach funkcjonowały już poradnie wychowawczo – zawodowe. W Rzeszowie działała Okręgowa Poradnia koordynująca pracę tego typu placówek w województwie. 1 stycznia 1966 roku Inspektor Wydziału Oświaty Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Jarosławiu powołał na stanowisko kierownika poradni panią mgr Genowefę Kostkę. Datę tę przyjmuje się jako początek funkcjonowania poradni w Jarosławiu.
Sukcesywnie zwiększała się liczba pracowników, od kadry jednoosobowej w roku 1966, do sześciu osób w 1978 roku. Aktualnie w poradni zatrudnionych jest 23 pracowników pedagogicznych.

kadra

Kadra pedagogiczna poradni i pracownicy administracyjno – obsługowi. /marzec 2006/.

Poradnia kilkakrotnie zmieniała lokal. Pierwszą siedzibą poradni była Szkoła Podstawowa nr 2. Kilka lat funkcjonowała w Szkole Podstawowej nr 11, a w latach 1977- 1996 w kamienicy Sztorcha. Od lutego 1996 do chwili obecnej poradnia działa w budynku przy ul. Poniatowskiego 63.

 

3

Budynek Szkoły Podstawowej Nr 11 – pierwsza siedziba poradni.


W latach od 1966 – 1996 roku poradnia funkcjonowała w bardzo trudnych warunkach lokalowych: mała liczba pomieszczeń, ciasne i słabo oświetlone przechodnie gabinety. Warunki te nie spełniały w żadnym zakresie wymogów pracy diagnostycznej i doradczej, nie stwarzały także możliwości do pracy terapeutycznej i profilaktycznej.
Pracownicy starali się zapewnić optymalne warunki pracy organizując w dużym stopniu badania w terenie. Pracę w formie pogadanek, prelekcji i szkoleniowych rad pedagogicznych organizowano także na terenie szkół. 

 

4

Kamienica przy ul. Słowackiego 34 – miejsce  funkcjonowania poradni w latach 1977-1996.


Praca diagnostyczna była w tym okresie trudna ze względu na ubogi warsztat diagnostyczny. Pracownicy tworzyli własny warsztat pracy opracowując i zdobywając różnymi sposobami dostępne narzędzia diagnostyczne. W środowisku szkolnym pracownicy wyróżniali się dużą liczbą prowadzonych szkoleń i prelekcji. Stale podnosili własne kwalifikacje i umiejętności, co było i jest niezbędne w udzielaniu profesjonalnej pomocy. Już od lat 70. i 80. pracownicy poradni postrzegani byli jako dobrze wykształcona grupa zawodowa, w związku z czym powierzano im prowadzenie konferencji szkoleniowo – metodycznych, wykładów i ćwiczeń na kursach terapii pedagogicznej dla nauczycieli. W tym też okresie poradnia została wylosowana do przeprowadzenia badań standaryzacyjnych testu „Skala Zachowania Przystosowawczego" J. Kostrzewskiego, za które została wyróżniona przez autora testu za rzetelność i terminowość wykonanych badań. Placówka brała również udział w badaniach standaryzacyjnych testu inteligencji WISC-R, wykorzystywanego do chwili obecnej.
Opiekę merytoryczną i administracyjną sprawowała w tamtym czasie Wojewódzka Poradnia Wychowawczo – Zawodowa Nr 2 w Przemyślu. Pełniła ona funkcję nadzorującą, szkoleniową i doradczą.
Mimo trudnych warunków pracy w zespole panowała dobra atmosfera i towarzyszyła nadzieja na zmianę.

Znaczący wpływ na wielkie zaangażowanie zespołu w pracę miała ówczesna pani dyrektor mgr Genowefa Kostka, która pełniła tę funkcję przez 24 lata.

5

mgr Genowefa Kostka dyrektor poradni w latach 1966 – 1990.

Jako dyrektor i diagnosta obdarzona była intuicją i mądrością życiową. W relacjach z ludźmi kierowała się zaufaniem. Zasługuje na miano prekursora i organizatora poradnictwa w Jarosławiu. 1 marca 1990 roku rozpoczyna się kolejny etap historii poradni. W związku z rezygnacją z funkcji mgr Genowefy Kostki dyrektorem poradni zostaje mgr Lucyna Paulo i pełni ją do chwili obecnej. Początek lat 90. w związku z zachodzącymi przemianami społecznymi, politycznymi i gospodarczymi warunkował inne spojrzenie i rolę poradni nie negując dobrych wcześniejszych doświadczeń.
Na podstawie Decyzji nr 129 Kuratora Oświaty w Przemyślu wydanej w dniu 28 września 1993 roku przekształcono Miejską Poradnię Wychowawczo – Zawodową w Poradnię Psychologiczno-Pedagogiczną.

6

Aktualna siedziba poradni.

Zakres zadań i funkcji Poradni Psychologiczno- Pedagogicznej podlegał ciągłym zmianom. Działalność diagnostyczno – orzecznicza, która od zawsze wpisana była w zakres zadań poradni, systematycznie poszerza się o różnorodność form pomocy
indywidualnej i grupowej.

7
 
Klienci poradni w oczekiwaniu na przyjęcie.

 Rozszerzył się także zakres pracy terapeutycznej z dziećmi i młodzieżą, nauczycielami i rodzicami. Wzrasta aktywność pracowników poradni w doskonaleniu własnego warsztatu pracy, udziału w formach dokształcających i doskonalących. Pracownicy stają się bardziej otwarci na potrzeby środowiska.

8

mgr Anna Sobczak prowadzi badanie pedagogiczne.

Następnym ważnym wydarzeniem w historii poradni była zmiana dotychczasowej siedziby. Od lutego 1996 roku poradnia funkcjonuje w nowym lokalu co zmieniło w sposób zasadniczy warunki pracy. Było to możliwe dzięki usilnym staraniom i zdolnościom menedżerskim pani dyrektor Lucyny Paulo oraz wielkiemu zaangażowaniu i zrozumieniu potrzeb ówczesnej pani Kurator Oświaty w Przemyślu Zofii Wojciechowskiej. Nowe warunki pracy wyzwoliły wśród pracowników potencjał twórczy, optymizm, energię do nowych inicjatyw i pomysłów.
Z dniem 1 stycznia 1999 roku – w ramach reformy systemu oświaty Poradnia Psychologiczno – Pedagogiczna w Jarosławiu stała się jednostką organizacyjną Powiatu Jarosławskiego.

9

Pani Naczelnik mgr Zofia Wojciechowska często nas odwiedza aby wesprzeć w codziennej rzeczywistości.


W całym kraju pojawiły się obawy co do pozycji i roli poradni w systemie samorządowym. Nie dotyczyły one jednak naszej placówki. Istotne wsparcie i rozumienie specyfiki pracy poradni ze strony starostwa przyczyniało się do podnoszenia jej pozycji w środowisku i sukcesywnie doskonaliło warunki pracy.

10

Starosta Powiatu mgr Tomasz Oronowicz podczas kolejnej wizyty w poradni.

Stała współpraca dyrektora mgr Lucyny Paulo ze Starostwem Powiatowym w Jarosławiu przynosiła wymierne efekty i stanowiła bazę dla rozwoju merytorycznego placówki. Ponadto pracownicy poradni byli przygotowani i świadomi oczekiwań ze strony środowiska lokalnego oraz otwarci i gotowi do podjęcia działań zgodnych z jego potrzebami. Wspólnie podejmowano ważne inicjatywy dla środowiska lokalnego, zorganizowano m.in. I Powiatową Konferencję „Alkohol, narkotyki – droga donikąd" oraz Powiatową Konferencję „O równość szans dzieci i młodzieży niepełnosprawnej powiatu jarosławskiego". To tylko niektóre przykłady wspólnych działań w ramach profilaktyki środowiskowej.

11

Wicestarosta Janusz Kołakowski w rozmowie z dyrektorem poradni.

     Nowe regulacje prawne, które pojawiły się od stycznia 2001 roku eliminują skierowania wychowawcze ze szkół, pozostawiając jedynie rodzicom możliwość podejmowania decyzji o skorzystaniu z pomocy specjalistów.
Zmiany te zwiększyły motywację rodziców do korzystania z usług poradni i stworzyły lepsze warunki do współdziałania z rodziną. Pogłębiły współpracę poradni i szkoły na rzecz konkretnego dziecka.
W 2001 roku decyzją Kuratora Oświaty w Rzeszowie poradnia została wyznaczona do wydawania orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego oraz orzeczeń o potrzebie indywidualnego nauczania dla dzieci niewidomych i słabo widzących, dzieci niesłyszących i słabo słyszących oraz dzieci z autyzmem. Wiązało się to z koniecznością podejmowania różnorodnych form doskonalenia zawodowego oraz współpracy z placówkami służby zdrowia, związkami i stowarzyszeniami, które udzielają pomocy dzieciom niepełnosprawnym, a także zakupem niezbędnych metod diagnostycznych.
Dynamiczne przeobrażenia w oczekiwaniach społecznych zdecydowanie wpływały na poszerzanie oferty usług pomocowych. Poza działalnością diagnostyczną, która w wielu przypadkach wyznacza kierunek dalszego działania, w znacznym stopniu poszerzono zakres form pomocy bezpośredniej dzieciom, młodzieży, rodzicom i nauczycielom.

12

mgr Lucyna Paulo podczas zajęć terapeutycznych.

 


 

Dzisiaj podejmujemy następujące formy pomocowe:

Formy pomocy bezpośredniej udzielanej dzieciom i młodzieży:

• rozmowy wspierające – ukierunkowane na udzielenie wsparcia emocjonalnego,


13

mgr Marta Grzywna logopeda, neurologopeda podczas zajęć logopedycznych.

rozmowy psychoedukacyjne z uczniami dyslektycznymi ukierunkowane na rozwój umiejętności w nauce,
• badania przesiewowe dzieci 6-letnich prowadzane na terenie przedszkoli i szkół powiatu jarosławskiego. Celem badań jest ukierunkowanie stymulacji bądź korekcji nieprawidłowo rozwijających się funkcji, aby w przyszłości uniknąć problemów szkolnych,
• badania przesiewowe ryzyka dysleksji uczniów klas I szkół podstawowych będące podstawą kwalifikacji dzieci z deficytami rozwojowymi do zajęć korekcyjno-kompensacyjnych na terenie szkół. Ponadto rodzice badanych dzieci otrzymują wskazówki odnośnie pomocy dziecku w domu,
• zajęcia warsztatowe odpowiadające na potrzeby uczniów o tematyce:
„Jak się uczyć",
„Komunikacja interpersonalna",
„Integracja w grupie - podstawowe wiadomości o asertywności",
„Jak radzić sobie ze stresem",
„Sposoby rozładowania agresji, itp."
Są one realizowane, według autorskich scenariuszy, na terenie szkół.

14

mgr J. Baran – Mazurkiewicz prowadzi zajęcia z indywidualnej terapii pedagogicznej.


• interwencja kryzysowa - szybka pomoc w obliczu krytycznych wydarzeń życiowych, której celem jest powstrzymanie dalszego rozwoju zaburzeń i skrócenie czasu trwania sytuacji trudnej,
• zajęcia korekcyjno-kompensacyjne grupowe dla dzieci szkół podstawowych mają na celu doskonalenie funkcji percepcyjno – motorycznych poprzez specjalistyczne ćwiczenia,
• terapia pedagogiczna – prowadzona w formie indywidualnej i grupowej. Obejmuje dzieci i młodzież z trudnościami w uczeniu się. Celem tej formy pomocy jest wspomaganie rozwoju, wyrównywanie braków w zakresie czytania, pisania i liczenia oraz wzmacnianie czynników emocjonalno- motywacyjnych. W trakcie zajęć korzysta się m.in. z edukacyjnych programów komputerowych,
• terapia logopedyczna - skierowana jest do dzieci i młodzieży z zaburzeniami i wadami mowy. W zależności od rodzaju, głębokości zaburzenia oraz potrzeb indywidualnych dziecka prowadzona jest grupowa lub indywidualna forma terapii. Rodzic towarzysząc w terapii uczy się od logopedy jak ćwiczyć z dzieckiem w domu. Na terenie poradni funkcjonuje m.in. grupa dla uczniów jąkających się,
• terapia rodzin – w ujęciu systemowym polega na pomocy w rozwiązaniu istniejących problemów w kontekście rodzinnym. Celem terapii jest dokonanie zmian we wzorach relacji rodzinnych,
• psychoterapia psychodynamiczna, psychoterapia Gestalt – zalecana jest dzieciom, młodzieży i dorosłym, którzy doznają cierpienia psychicznego z różnych przyczyn. Leczenie może przyjąć formę indywidualnej krótkoterminowej lub długoterminowej relacji,
• zajęcia aktywizujące wybór zawodu obejmują uczniów III klas gimnazjum, rozpoznawane są zdolności i zainteresowania na podstawie, których uczniowie mogą dokonać wyboru dalszego kształcenia,
• program multimedialny „Widzę", „Słyszę". Od 2001 roku poradnia uczestniczy w ogólnopolskim programie badań przesiewowych dzieci z dysfunkcjami wzroku i słuchu pod patronatem Instytutu Fizjologii i Patologii Słuchu w Warszawie. Do chwili obecnej badaniami słuchu objęto 700 dzieci w wieku szkolnym i 250 dzieci w wieku przedszkolnym. W ramach badań wzroku przebadano 700 dzieci. Celem badań było wykrycie dotychczas niezdiagnozowanych zaburzeń słuchu i wzroku oraz ich leczenie,
• spotkania edukacyjno – warsztatowe z młodzieżą ponadgimnazjalną oczekującą na badania diagnostyczne w kierunku dysleksji,
• porady bez badań – dotyczące rozwiązania indywidualnych problemów zgłaszanych przez klientów,
• interwencje w szkole w sprawach uczniów z problemami edukacyjnymi, emocjonalnymi, społeczno – adaptacyjnymi, wychowawczymi,

 15

mgr Anna Boruta, mgr Aleksandra Pawlak, mgr Beata Łaba, mgr Ewa Raróg podczas konsultacji z dyrektorem.


• grupowa praca z dzieckiem zdolnym rozwijająca twórcze myślenie

 

Formy pomocy bezpośredniej udzielane rodzicom:


• prelekcje – przekazywanie najnowszej wiedzy sprzyjającej wspomaganiu wychowawczej roli rodziny, prowadzone są zgodnie z diagnozą oczekiwań i programem rozwoju placówki,
• porady bez badań – doraźna pomoc w rozeznaniu problemu i ukierunkowanie na skuteczne działanie,
• psychoedukacja – są to cykliczne rozmowy indywidualne dotyczące problematyki dziecka i rodziny. Celem jest towarzyszenie rodzicowi w samodzielnej pracy z dzieckiem w domu. Wpływa to na efektywność podejmowanych działań oraz wzmacnia relację dziecko- rodzic i poczucie kompetencji rodzica,

16

Rodzice korzystają z informacji zamieszczonych na tablicach edukacyjnych.

• zajęcia warsztatowe – dotyczące problemów edukacyjnych, wychowawczych i emocjonalnych – to realizowanie programów, które zakładają uświadomienie i refleksję nad procesem wychowawczym oraz uczą alternatywnych metod wychowawczych np.: program: „Szkoła dla rodziców",
• grupy wsparcia – dla rodziców dzieci dyslektycznych, nadpobudliwych psychoruchowo – ADHD, z trudnościami adaptacyjnymi – uczą umiejętności wychowawczych i dają rodzicom wsparcie emocjonalne,
• dni konsultacji dla rodziców na terenie placówek (poza poradnią) - umożliwiają rodzicom łatwiejszy kontakt ze specjalistą w celu uzyskania porady,
• spotkania psychoedukacyjne z elementami warsztatu – mają na celu ukierunkowanie rodzica do odpowiedniej pracy z dzieckiem,
• instruktaże do ukierunkowania pomocy w domu dziecku z trudnościami w nauce.

 

Formy pomocy bezpośredniej dla nauczycieli i wychowawców:


• szkoleniowe rady pedagogiczne, warsztaty, wykłady - tematyka wynika z zapotrzebowania szkół i priorytetów poradni w danym roku szkolnym,
• indywidualne konsultacje z dyrektorami, nauczycielami szkół i przedszkoli, pedagogami, wychowawcami,
• grupa wsparcia dla pedagogów szkolnych,

17

Szkolenie z nauczycielami
SP Nr 11 - Zajęcia warsztatowe prowadzi
mgr Halina Sadowska – Lenar

• instruktaże, pomoc w opracowywaniu indywidualnych programów pracy korekcyjno - kompensacyjnej, wspomaganie procesu kształcenia się, pomoc w opracowaniu narzędzi do prowadzenia badań przesiewowych w zakresie ryzyka dysleksji,
• treningi interpersonalne i umiejętności wychowawczych.
     Wzrastająca liczba osób zgłaszających się do poradni z powodu trudności w czytaniu i pisaniu oraz zainteresowanie naszych klientów problematyką dysleksji rozwojowej skłoniło dyrektora placówki do podjęcia działań zmierzających do wypracowania strategii pomocy uczniom, rodzicom i nauczycielom w tym zakresie. Ogromna liczba uczniów zgłaszających się na badanie diagnostyczne w kierunku dysleksji, znacznie przekraczała możliwości szybkiego rozpoznania i udzielenia specjalistycznej pomocy przez pracowników.

Pracownicy poradni 18
 
pracują nad projektem 
programu profilaktycznego
- od lewej:
mgr A. Drozd,
mgr L. Blok,
mgr A. Halejcio,
mgr H. Sadowska – Lenar,
mgr A. Sobczak

 

     

W związku z powyższym został powołany zespół, którego celem było podjęcie działań w ramach szeroko rozumianej profilaktyki i intensyfikacji form psychoedukacyjnych dla rodziców i nauczycieli. Zespół pracowników pod kierunkiem koordynatora opracował:
• scenariusz spotkań edukacyjnych z młodzieżą lub rodzicami oczekującymi na badania diagnostyczne,
• niezbędne wymagania przed przystąpieniem do procesu diagnostycznego przez ucznia z objawami dysleksji,
• pisemny instruktaż do pracy samokształceniowej pt. „Drogi uczniu",

19

Pracownicy podczas zajęć warsztatowych.


• biuletyn informacyjny „Dysleksja rozwojowa", poradnik dla nauczycieli,

• informator dla rodziców i nauczycieli dotyczący dysleksji rozwojowej.

Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Jarosławiu wszechstronnie wspiera uczniów ze specyficznym trudnościami w nauce poprzez:
• spotkania edukacyjne z rodzicami lub uczniami oczekującymi na badania diagnostyczne- „Teoretyczne i praktyczne problemy związane z dysleksją rozwojową – jak pracować nad poprawną pisownią",
• grupę wsparcia dla rodziców dzieci dyslektycznych – prowadzona w formie cyklicznych zajęć warsztatowych mających na celu poszerzenie wiedzy, nabycie umiejętności wychowawczych oraz udzielenie wsparcia emocjonalnego,

20

Rodzice podczas zajęć grupy wsparcia.


• zajęcia grupowe „Wspomaganie w rozwoju dzieci i młodzieży z trudnościami w nauce czytania i pisania", oparte o autorski program terapeutyczny obejmujący różne grupy wiekowe i ich rodziców. Na bazie doświadczeń opracowano „Zeszyt ćwiczeń dla uczniów z dysleksją w starszym wieku szkolnym", otrzymał on pozytywną recenzję Polskiego Towarzystwa Dyslektycznego w Krakowie,
• indywidualną terapię pedagogiczną oraz zajęcia korekcyjno - kompensacyjne stymulujące rozwój zaburzonych funkcji percepcyjno- motorycznych,

21

mgr A. Boruta – prowadzi badanie pedagogiczne.


• badania przesiewowe dzieci sześcioletnich i klas I szkół podstawowych, mające na celu rozpoznanie zaburzeń i ukierunkowanie stymulacji rozwoju funkcji zaangażowanych w proces czytania i pisania,
• szkoleniowe Rady Pedagogiczne z nauczycielami nt.: „Uczeń dyslektyczny w szkole - objawy i formy pomocy",
• indywidualne konsultacje udzielane zainteresowanym nauczycielom,
• prelekcje z rodzicami prowadzone na terenie szkół i przedszkoli.

    Zespół zajmuje się również stałą wymianą doświadczeń, doskonaleniem narzędzi badawczych i wdrażaniem nowych testów i sprawdzianów. Opracowywane są także pisemne materiały szkoleniowo – informacyjne dla nauczycieli i rodziców. W wyniku podejmowanych działań znacznie skrócił się czas oczekiwania na badania diagnostyczne. Pracownicy poradni systematycznie aktualizują swoją wiedzę poprzez udział w międzynarodowych konferencjach naukowych, szkoleniach, kursach i studiach podyplomowych. 

   Analiza historii poradnictwa psychologiczno- pedagogicznego pokazuje, że przechodziło ono przez różne etapy rozwoju, napotykało na wiele ograniczeń i przeszkód, były okresy martwoty i dynamizmu. Jednak potrzeby i trudności dzieci i młodzieży były siłą wyzwalającą zmiany i pokonującą problemy blokujące procesy rozwoju obszaru profilaktyki zachowań ryzykownych.

    Zadania poradni w tym zakresie przechodziły przeobrażenia, co wiązało się z naturalnym rytmem rozwoju społecznego, nauki, szkolnictwa, edukacji i wychowania. Jednym z zadań, które od początku było obecne w statucie była profilaktyka. Rozumiana najpierw w aspekcie trudności edukacyjnych i wychowawczych. Dopiero później zmiany społeczno – ekonomiczne, niosąc za sobą nowe oczekiwania wobec poradni, spowodowały zaakcentowanie myśli i projektów związanych z profilaktyką zachowań ryzykownych.
    W naszej poradni dynamiczne zmiany w zakresie profilaktyki, które bazowały na wcześniejszych dyskusjach, inicjatywach indywidualnych, diagnozie, obserwacji i analizach współpracy ze szkołami, nastąpiły po roku 1999. Jednocześnie niektórzy pracownicy podjęli specjalistyczne szkolenia w zakresie profilaktyki uzależnień, które zdecydowanie wpływały na profesjonalizm ofert.
Świadomość niskiej skuteczności działań izolowanych i sporadycznych zainicjowała proces budowania systemu profilaktyki dostosowanego do potrzeb środowiska lokalnego. Podjęty proces trwa do chwili obecnej i obejmuje wiele środowisk działających na rzecz dziecka i rodziny.
    Pierwszym etapem była diagnoza stanu zagrożenia uzależnieniami wśród młodzieży naszego powiatu. Badaniami objęto 461 uczniów I klas gimnazjum i klas maturalnych. Analiza wyników ankiety pokazała, że problem jest, i na dodatek przekroczył stan krytyczny. Wyniki ankiet były porównywalne z wynikami innych badań przeprowadzanych przez różne instytucje na terenie całego kraju. Ponadto diagnoza pokazała, że zagrożenie inicjacją alkoholową przesuwa się z populacji uczniów I klas szkoły ponadpodstawowej na I klasy gimnazjum. Wyniki zmobilizowały do działań zintegrowanych z innymi środowiskami. Wtedy pojawiła się koncepcja tworzenia płaszczyzny porozumienia i współpracy różnych instytucji w sprawie działań profilaktycznych, obejmujących swym zasięgiem powiat jarosławski. Poparcie ówczesnego starosty pomogło w sfinalizowaniu pomysłu.

22

I Powiatowa Konferencja - „Alkohol, narkotyki – droga donikąd" /marzec 2000/.

    29 marca 2000 roku odbyła się I Powiatowa Konferencja na temat profilaktyki uzależnień pod hasłem „Alkohol, narkotyki – droga donikąd". Pod patronatem Poradni Psychologiczno- Pedagogicznej w Jarosławiu i Starostwa Powiatu Jarosławskiego przedstawiciele różnych środowisk wypracowali powiatową strategię profilaktyki uzależnień. W ramach strategii powołano Powiatową Radę Profilaktyki koordynującą działalność zapobiegania nieakceptowanym zachowaniom wśród młodzieży powiatu. Wynikiem prac Rady było między innymi przygotowanie oferty edukacyjnej dla nauczycieli powiatu jarosławskiego. Przedsięwzięcie zostało zrealizowane we współpracy z KP Policji w Jarosławiu w wielu placówkach na terenie powiatu. Zaowocowało to podjęciem inicjatyw w obszarze profilaktyki przez dyrektorów i nauczycieli we własnych szkołach.

23

Uczestnicy I Powiatowej Konferencji - „Alkohol, narkotyki – droga donikąd" /marzec 2000/.

   Wydarzenie, jakim była konferencja uruchomiło potencjał twórczy oraz podziałało mobilizująco na środowisko. Powstał lokalny program profilaktyki uzależnień oparty o aktywizowanie lokalnej społeczności i stwarzający możliwość działania wszystkim jego członkom. Przy profilaktyce spotkali się przedstawiciele oświaty, samorządu, organizacji i stowarzyszeń pozarządowych, Kościoła Katolickiego, Zarządu Miasta, Policji, Sądu, Służby Zdrowia. Zaproszono 150 osób.
Z inicjatywy pracowników poradni po konferencji utworzono Jarosławskie Towarzystwo Profilaktyczne. Ponadto Poradnia Psychologiczno- Pedagogiczna opracowała autorski program profilaktyczny dla uczniów klas gimnazjalnych. Autorzy programu nakierowali swoje oddziaływania na kształcenie odpowiednich umiejętności psychologicznych i kompetencji społecznych, umożliwiających podejmowanie właściwych decyzji, zmianę postaw oraz dostarczenie rzetelnych informacji na temat uzależnień. Na realizację programu poradnia otrzymała grant z Ministerstwa Edukacji Narodowej. Aktualnie powyższy program został rozbudowany o pracę z nauczycielami i rodzicami i będzie wdrażany zgodnie z potrzebami szkół. Te prężne i skuteczne, jak wynika z ewaluacji, działania znacznie wpłynęły na poprawę wizerunku poradni w środowisku. Jednocześnie spowodowały wzrost oczekiwań wobec pracowników, stworzyły zapotrzebowanie na nowe formy w ramach profilaktyki zachowań nieakceptowanych społecznie.
    Aktualnie działania obejmują dzieci, młodzież, rodziców i nauczycieli. Są to m.in. warsztaty, psychoedukacja, prelekcje, terapia indywidualna i grupowa. Zapobieganie pozwala na wcześniejszą diagnozę problemu, szybszą interwencję w system rodzinny, który może uruchamiać własne mechanizmy radzenia sobie z problemem bądź skorzystania z wypracowanych metod i form pomocy w sytuacji kryzysowej.
    Poradnictwo zmieniało się na przestrzeni mijających lat. Oferty i zakres pomocy psychologiczno-pedagogicznej wyznaczany był przez oczekiwania i potrzeby klientów, jak również zgodny z zadaniami określanymi przez akty prawa oświatowego. Czynnikami determinującymi różnorodność form pomocy były przemiany społeczne, wzrastająca świadomość odbiorców naszych usług oraz stopień zagrożenia powodujący np. bezradność systemu rodzinnego czy szkolnego. Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom i problematyce pracownicy podejmowali różne formy doskonalenia zawodowego m.in. terapia psychopedagogiczna, psychoterapia Gestalt i psychodynamiczna, socjoterapia, psychoterapia dziecka i rodziny, studium rodziny, systemowa terapia rodzin, profilaktyka społeczna i resocjalizacja, logopedia, neurologopedia i surdologopedia, oligofrenopedagogika, usprawnianie dziecka ze sprzężonymi niepełnosprawnościami, diagnoza i terapia dzieci dyslektycznych.

24

Od prawej mgr J. Starzecka i mgr M. Raróg podczas wręczania aktów nadania stopnia nauczyciela mianowanego. /Starostwo Powiatowe 2001/.

    Analizując porównawczo sprawozdania statystyczne za rok szkolny 1992/1993 i 2004/2005 stwierdzić należy, że zdecydowanie przez te lata wzrastała ilość korzystających z usług klientów, a także liczba etatów pracowników pedagogicznych i administracyjno – obsługowych. W 1993 roku było zatrudnionych 13 pracowników pedagogicznych, aktualnie jest ich 23.
   W przeliczeniu na jednego pracownika pedagogicznego w 1993 roku przypadało 138 badanych, a w 2005 roku 214. W 1993 roku wydano 124 orzeczeń, 368 opinii a aktualnie 206 orzeczeń i 773 opinie.
W roku 1993 głównym obszarem pomocy była diagnoza, natomiast bezpośrednie formy pomocy nie były tak różnorodne. Można tu wymienić terapię rodzin, terapię logopedyczną, prelekcje dla rodziców i nauczycieli oraz pogadanki dla dzieci, młodzieży. Sukcesywnie ilość i różnorodność form pomocy zwiększała się. Oprócz wyżej wymienionych są realizowane: rozmowy wspierające, psychoterapia Gestalt i psychodynamiczna, zajęcia warsztatowe, indywidualna i grupowa terapia pedagogiczna, badania przesiewowe, program multimedialny „Widzę", „Słyszę", grupy wsparcia, szkoleniowe rady pedagogiczne. Ponadto podejmujemy działania w sprawach dzieci i ich rodzin z instytucjami poza oświatowymi np. gminne ośrodki pomocy społecznej, sąd, świetlice środowiskowe, Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie. Pracownicy poradni współpracują ze środkami społecznego przekazu, dzieląc się swoją wiedzą i doświadczeniami.
   Pracy sprzyjają warunki lokalowe oraz wyposażenie w narzędzia diagnostyczne, specjalistyczną literaturę, pomoce do terapii. Pierwszy komputer mieliśmy w 1998 roku, a dzisiaj wszystkie gabinety wyposażone są w nowoczesną technologię komputerową.

25

mgr Genowefa Pirożek oraz mgr Alicja Halejcio
podczas obserwacji dziecka.

Efektom pracy poradni sprzyja atmosfera i klimat panujący wśród pracowników. Pani dyrektor bardzo dba o integrację zespołu, którym kieruje, jest inicjatorem nie tylko rozwoju merytorycznego placówki ale także różnych form wspólnego spędzania czasu wolnego.

26 27 28
 Spotkanie w plenerze Radawa 1999r.
Pracownicy poradni, spotkanie urodzinowe /2003/
Pracownicy poradni spotkanie wigilijne.

 

Wyjeżdżamy do miejsc umożliwiających odpoczynek i bycie razem.
Uczestniczymy w ważnych osobistych wydarzeniach, wspieramy w trudnych momentach, dzielimy wzajemną radość, organizujemy uroczyste spotkania okazjonalne.
To sprzyja, że chętnie podejmujemy wspólne działania dla rozwoju poradni.

    Kadra poradni to 23 pracowników pedagogicznych i 8 administracyjno – obsługowych. Od 1 marca 1990 roku poradnią kieruje pani mgr Lucyna Paulo. Strategiczne planowanie oraz myślenie perspektywiczne pani dyrektor połączone
z osobistym zaangażowaniem w sprawy poradnictwa, pomagają w rozwiązywaniu problemów, sprzyjają rozwojowi poradni, lepszej jakości i skuteczności pracy.
W sposób specjalistyczny i fachowy zawsze udziela konsultacji i pomaga w rozwiązywaniu trudnych problemów diagnostycznych, profilaktycznych i terapeutycznych. Jest kreatywna we współpracy z pracownikami podczas opracowywania i tworzenia nowatorskich form pracy. Wśród pracowników cieszy się autorytetem i zaufaniem. Jest animatorem stałego motywowania pracowników do doskonalenia się i podnoszenia kwalifikacji. Dzisiaj w poradni pracuje 10 pedagogów, 2 logopedów, 9 psychologów i 2 psychoterapeutów. 18 pracowników ukończyło studia podyplomowe, uzyskując tym samym wyższe kwalifikacje i umiejętności. Kilka osób ukończyło studia podyplomowe w dwóch lub trzech specjalnościach. Pracownicy ustawicznie doskonalą umiejętności kontaktu z klientem i pomocy terapeutycznej.

29

Obrady Zespołu Orzekającego od prawej: lek. med. Wanda Baran, mgr A. Korzeń,
mgr D. Olejarska – Moskwiak, mgr M. Grzywna i dyrektor mgr L. Paulo /2006/

    Normą wśród kadry poradnianej jest permanentny udział w różnego rodzaju szkoleniach, kursach i innych formach doskonalących. Specjalistyczna pomoc wymaga dokształcania się i doskonalenia umiejętności zawodowych. Szczególną rolę i znaczenie w doskonaleniu warsztatu pracy spełnia system wewnątrzporadnianego doskonalenia. Wiele spotkań szkoleniowych poświęcono na wprowadzanie nowych narzędzi diagnostycznych i umiejętności interpretacyjnych. Wykorzystuje się wiedzę i umiejętności różnych pracowników prowadząc także formy superwizyjne. Wzajemna wymiana doświadczeń pozwala na wieloaspektowe podejście do problemów i bardziej optymalne ich rozwiązywanie. Ponadto stanowi formę wsparcia w bardzo trudnej i odpowiedzialnej pracy. Wszyscy pracownicy starają się realizować swoją misję w sposób rzetelny i profesjonalny.

30

Dyrektor Lucyna Paulo odznaczona medalem Komisji Edukacji Narodowej.

Ich praca jest doceniana w środowisku. Świadczą o tym otrzymywane nagrody Kuratora Oświaty, Starosty Powiatu Jarosławskiego i Dyrektora Poradni oraz liczne podziękowania od dyrektorów szkół i placówek.

31

mgr H .Sadowska – Lenar odbiera medal KEN z rąk wojewody podkarpackiego Jana Kurpa /2004/


    Historia poradni w Jarosławiu związana jest ściśle ze zmianami społecznymi jakie dokonywały się w Polsce w ciągu ostatnich 40 lat.
    Punktem zwrotnym wyznaczającym rolę poradni w środowisku lokalnym był rok 1993 kiedy Poradnia Wychowawczo–Zawodowa została przekształcona w Poradnię Psychologiczno–Pedagogiczną. Zmiany te pociągnęły za sobą reorganizację zadań i funkcji poradni.
    Wzrastająca liczba klientów, różnorodność problematyki oraz zapotrzebowanie na specjalistyczną pomoc warunkowały konieczność ciągłego doskonalenia zawodowego oraz poszerzania oferty w zakresie pomocy bezpośredniej.
  Zmiana bazy lokalowej, zatrudnianie większej ilości specjalistów oraz korzystanie z technologii komputerowej sprzyjają jakości i efektywności pracy.

32

Pracownicy poradni podczas doskonalenia umiejętności informatycznych.

    Oczekiwania i potrzeby naszych klientów stawiają przed nami coraz to nowe wyzwania. Każdy rok przynosi nowe problemy, które czekają na rozwiązania. Jesteśmy gotowi i otwarci na spełnianie rosnących oczekiwań i mierzenie się z coraz trudniejszymi zadaniami. Czujemy się potrzebni naszej lokalnej społeczności.

33

Pracownicy administracyjni z dyrektorem poradni /marzec 2006/